Dlaczego miód wygrał z winogronem?

W średniowieczu uprawa winorośli w Polsce napotykała na liczne bariery. Jak wskazuje Magdalena Tomaszewska-Bolałek w Tradycjach kulinarnych Polski, surowy klimat sprawiał, że nie udawało się osiągnąć z winogron tak wybornych win, jak te z południa Europy. Brak wykwalifikowanych specjalistów od winnic oraz przezorność władców (miód trudniej było niezauważalnie zatruć niż wino) sprawiły, że miód pitny stał się napojem królów. Dopiero XIV wiek przyniósł większe inwestycje mieszczan w winnice, jednak dobra passa rodzimego winiarstwa trwała jedynie do XVI wieku.

Klasyfikacja technologiczna miodów pitnych

Fundamentem wiedzy o miodach jest ich podział wynikający z proporcji brzeczki. To one determinują nie tylko smak, ale i wartość kolekcjonerską trunku. Wyróżniamy cztery główne kategorie:

• Półtorak – składa się z jednej miarki miodu i pół miarki wody. To najbardziej szlachetny wyrób, który ze względu na gęstość i wysoką zawartość cukru musi dojrzewać od 9 do 10 lat.

• Dwójniak – proporcja 1:1. Słodki, esencjonalny miód, który leżakuje około 4 lat.

• Trójniak – powstaje z jednej miarki miodu i dwóch miarek wody. Jest to najbardziej zbalansowany typ, często wybierany przez osoby ceniące owocowe dodatki.

• Czwórniak – najbardziej wytrawny, o proporcji 1:3, charakteryzujący się lekkością i najkrótszym czasem leżakowania.

Zapomniane wina owocowe i rola dodatków

Analizując to, jak zmieniała się historia miodu pitnego w Polsce i tradycje winiarskie, nie można pominąć roli lokalnych owoców. Już w dawnych wiekach próbowano wyrabiać wina z jagód, porzeczek czy wiśni, choć technologia tamtych czasów nie zawsze pozwalała na uzyskanie stabilnego produktu.

Tradycja doprawiania miodów i win przyprawami korzennymi oraz sokami owocowymi miała dwa cele: poprawę profilu aromatycznego oraz konserwację. Dziś te historyczne eksperymenty są inspiracją dla linii produktów takich jak wina porzeczkowe, które łączą dawną wiedzę z nowoczesną kontrolą procesu fermentacji.